|
با
احسانه باقري در بارة فلسفه براي كودكان و نوجوانان
ميدونيم كه شما اولين كتابهاي مربوط به فلسفه براي كودكان و
نوجوانان( p4c ) را ترجمه
كردي. چطور با p4c آشنا شدي؟
من از
طریق پدرم با برنامه فلسفه برای كودكان و نوجوانان
(philosophy for children) آشنا شدم. ایشان حدودآ در
سال 1994 که در استرالیا مشغول گذراندن دوره دکتری بود، از طریق استاد مشاورش،
دکتر فیلیپ کم، با این برنامه آشنا شد و هنگامی که به ایران آمدیم، کتابهای
آموزش فلسفه به کودکان را با خود آورده بودند و ترجمه آنها را به من پیشنهاد
کردند. من هم بعد از مطالعه، به موضوع آنها علاقه مند شدم و تصمیم گرفتم ترجمه
آنها را شروع کنم. جلد اول این کتابها را که شامل دو مجلد (یکی مربوط به
داستانها که مخصوص کودکان است و دیگری راهنمای کار که مخصوص معلمان است) است
ترجمه کردم و چند سال پیش توسط انتشارات امیر کبیر به چاپ رسید.
بطور
كلي برداشتت از برنامة
p4c چيست؟
این برنامه
مخصوصا از این جهت جالب است که فلسفه را که معروف به پیچیده بودن است برای
کودکان و نوجوانان قابل دسترس کرده است. البته، روش این برنامه آن نیست که
نظریه های فلسفی فیلسوفان را همراه با اصطلاحات پیچیده آنها به کودکان بیاموزد،
بلکه چنین است که ویژگی های تفکر فلسفی را به آنان می آموزد، به طور مثال، روش
بحث کردن را به آنها می آموزد و اینکه فرد سعی کند برای نظر خود دلیل بیاورد و
تفاوت ادعای خود و دلیل پشتیبانی کننده آن را بشناسد یا این که بتواند به حرف
دیگران گوش بدهد و از آنها دلیل بخواهد و دلیل آنها را ارزیابی کند یا این که
به هماهنگی و انسجام حرفهای خودش و دیگران توجه کند. اگر این توانایی ها در
کودکان و نوجوانان ایجاد بشود، به هنگام مطالعه نظرات فیلسوفان، می توانند آنها
را عمیق تر مطالعه کنند، نه این که به طور سطحی به حفظ آنها بپردازند.
نظرت
در بارة آموزههاي كتاب راهنماي داستان هاي فكري/فيليپ كم
چيست؟
در کتاب
راهنمای معلم، هدف این نیست که پاسخهایی قطعی و مشخصی در مورد سوال های مطرح
شده به معلمان بدهند تا آنان هم آنها را به دانش آموزان انتقال دهند. در واقع،
سوال های مطرح شده در کتاب راهنما برای آن است که معلم بتواند شاگردان را با آن
سوالها درگیر کند تا به بحث و گفتگوی بیشتر با هم بپردازند. همانطور که در
مقدمه کتاب راهنمای معلم هم گفته شده، معلم انتظار ندارد که پاسخ مشخص و ثابتی
توسط دانش آموزان به سوالها داده شود، بلکه نظر بر این است که آنها با خلاقیت
خود، پاسخ های مختلفی را بدهند و در مورد آنها با معلم و سایر شاگردان به بحث و
گفتگو بپردازند. برخلاف کتاب های رسمی آموزش و پرورش که معمولا جواب ثابتی در
مورد سوالها وجود دارد، در این کتاب، جواب مشخصی مورد نظر نیست.
ظاهراً كتابهاي ديگري را هم در اين زمينه در دست ترجمه
داري. لطفاًدر باره آنها بگو.
دو کتاب جلد
دوم (کتاب داستان و راهنمای معلم) را ترجمه کرده ام و پس از ویرایش نهایی آماده
چاپ خواهد شد. همچنین، دو کتاب جلد سوم را هم در دست ترجمه دارم که امیدوارم
زودتر آماده چاپ شود. در این کتابها نیز موضوعات دیگری از مباحث فلسفی انتخاب
شده و به سبک همان دو جلد اول تنظیم شده است و در کنار آنها، دایره وسیع تری
از مباحث فلسفی را در اختیار کودکان و نوجوانان قرار می دهد.
در فرانسه غير از موضوعات درسي به فكر
P4C هم هستي؟ از كارهايي كه در فرانسه در اين باره
انجام ميشود اطلاع داري؟
بله، من در
وقت های آزاد به کار ویرایش ترجمه جلد دوم مشعول هستم و پس از آن هم به ترجمه
جلد بعدی خواهم پرداخت. هنوز اطلاعی از این ندارم که در فرانسه در این زمینه
کارهایی شده است یا نه. اما در نظر دارم در این مورد اطلاعاتی کسب کنم و ببینم
که آموزش فلسفه به کودکان، در سطح تئوریک و در سطح عملی در مدارس این کشور مطرح
شده است یا نه.
در آينده چه كارهايي در اين زمينه ميخواهي انجام بدهي؟
پاسخ: من قصد
دارم اگر مجلدات دیگری برای کتاب فیلیپ کم منتشر شود، به ترجمه آنها ادامه دهم
و مجموعه آن را در اختیار کودکان و نوجوانان ایرانی قرار دهم. البته، پس از
اتمام تحصیل، وقتی به ایران بازمی گردم، مایلم در آموزش عملی فلسفه برای کودکان
در آموزش و پرورش کشورمان مشارکت داشته باشم. این مشارکت را هم به صورت عملی و
آموزشی و هم به صورت پژوهشی، یعنی بررسی نتایج اجرای برنامه فلسفه برای کودکان
در ایران، دوست دارم و امیدوارم موفق به انجام آن بشوم.
با تشکر از
شما ،و
به امید موفقیت شما در توسعه این برنامه
سعيدناجي |
